تبلیغات
دین و مذهب شیعه - مهدویت از دیدگاه صوفیان 3
 
دین و مذهب شیعه
پیامبر اسلام اسوه مهربانی و کرامت انسانی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : دین ومذهب شیعه
نویسندگان
سه شنبه 20 خرداد 1393 :: نویسنده : دین ومذهب شیعه

آیت الله سیدان و اسماعیل دولابی

خدا سلامت بدارد آقای سیدان را. آیت الله سیدان با اسمعیل دولابی یک مصاحبه دارد راجع به  ملاقاتی که در تهران با آقای اسماعیل دولابی داشتند میگویند: من روزی به ایشان گفتم که من خدا هستم، گفت: بلی، بلی.

گفتم: من یک مشکل دارم من چه جور خدایی هستم که خودم نمیفهمم.

گفت: تو هنوز نرسیدی تو هنوز نرسیدی، اگر میرسیدی میفهمیدی.


عرفا و همه خدائی

پیشوای عارفان یعنی آقای ابن عربی که بالاترین اینهاست. میگوید:

إنها هی ظاهرة بصورة الحمار و الحیوان.

 من جداً شرمنده هستم در خانهی خدا بر فراز منبر سید الشهدا در محضر اساتید بزرگوار این را ترجمه کنم. میگوید: أنها ظاهرة بصورة الحمار و الحیوان. نعوذ بالله. خداوند به هر صورتی ظاهر میشود. حتی به صورت حیوانات17 که باز ترجمهی صریح نکردم. آقای حسن زاده هم ترجمه کرده خیلی روشن.

 بعد پیروان مکتب او هم در زمان ما میگویند که من تا به حال میگفتم: «لا تَأخُذُه سِنةٌ وَ لا نَومٌ»

ولی الان میبینم: «مرا هم لاتأخذنی سنة و لانوم»18.

 که این در اثر همان وحدت وجود است. میگوید من قبلاً میگفتم که خدا را خواب نمیبرد، خدا چرت نمیزند. الآن میبینم که مرا هم خواب نمیبرد و من هم چرت نمیزنم.

ملاصدرا میگوید آنچه که ما ادراک میکنیم، نفس وجود حق در وجود عینی مخلوقات است. در نتیجه عالم موجودی وهمی و خیالی است. که تعبیر معروف


کل ما فی الکون وهم او خیال           أو عکوس فی مرایا أوضلال


 هر چه شما میبینید وهم است، خیال میکنید، سایه است. شما باید دنبال صاحب سایه باشید. اینها آینه است، توی آینه خودت را میبینی. داستان سیمرغ و امثال این ها.

این است بیان آنچه که عرفا به آن اعتقاد دارند. آنها معتقد هستند که هر چه هست خداست، غیر از آن هر چه خیال کنید که در عالم است، خیال شما هست. اصلاً ثواب، عقاب، بهشت و جهنم معنی ندارد. وقتی خیال باشد امام حسین(ع) شهید شده، یزید هم او را شهید کرده اینها خیال است، به این حد میرسد که در دنیا آنچه هست خیال است. نه وجود حقیقی، فقط ذات اقدس الهی است.19


بعد هم میگوید در عالم وجود جز خدا دیّاری نیست.20  در عالم به جز واجب معبود، آن چه خیال میکنید عین ذات او است.


بعد شاگرد مکتبش مینویسد: چون به دقت بنگری آنچه در دار وجود است وجوب است و بحث از امکان  برای سرگرمی است.21


خیلی ظریف است. میگوید در عالم هر چه هست، خدا است، مثل حل جدول است. گاهی بچه مینشیند جدول حل میکند، بچه وقتی دارد با جدول بازی میکند  وقتی از غیر خدا بحث میکنید سرگرمی است  برایش سرگرمی است. میگوید، اصلاً فقط خدا هست و بس.


باز بر میگردیم به مولوی که ایشان میگوید:


آنان که طلبکار خدایید خدایید            بیرون زشما نیست، شمائید شمائید22


خیلی صریح گفته، هر چه بخواهم توجیه کنم، توجیه ندارد. میگوید ای کسانی که دنبال خدا میگردید. اصلاً خدا شما هستید. بیرون ز شما نیست، شمایید شمایید.


بعد آمده فرعون را با حضرت موسی در کنار هم آورده. میگوید:


چون که بی رنگی اسیر رنگ شد     موسی با موسی در جنگ شد23


یعنی او یک موسی، این هم یک موسی.  اصلاً فرعون و موسی چه فرقی میکند از نظر این ها.

شمس همان مهدی موعود است

بعد هم که مفصلاً میگوید:


مهدی و هادی وی24 است ای راه جو                                               هم نهان و هم نشسته پیش رو


این موضوع در نوشتههای معاصرین ما نیز راه پیدا کرده، یکی از شخصیتهای معروف که در کیهان فرهنگی از او به عنوان مجتهد و صاحب نظر در فقه و حدیث بحث شده، مقالهی مفصلی نوشته، بعد میگوید که او که دین شناس مبرزی هست دیدگاه نو دربارهی شمس دارد.


این دیدگاه نو که ایشان دربارهی شمس دارد، این معناست که شمس  همان مهدی موعود منتظَر و امام غایب شیعیان است، زیرا صفاتی که مولوی شمس را با آنها میستاید و میشناسد جز به آن بزرگوار منطبق نمیباشد.25


در کیهان فرهنگی به تفصیل این را بحث کرده که من نخواستم اسم این شخصیت را بر زبان جاری کنم.

پس در نتیجه بحث مهدویت شخصی و مهدویت نوعی در میان فلاسفه و عرفا یک مسئلهی مشکل ساز اساسی هست.


ابن عربی خاتم الاولیاء


اینها وقتی وارد بحث مهدویت میشوند از یک طرف حضرت مهدی را فرزند بلافصل امام حسن عسکری معرفی میکنند و از یک طرف خود را صاحب تمام اختیارات حتی صاحب آن خاتمیت و خاتم اولیاء مینامند. تا جایی که آقای ابن عربی در باب شناخت جایگاه وزیران حضرت مهدی که در آخر الزمان ظهور خواهد کرد میگوید: آن مهدی که رسول خدا به او شهادت داده و او از اهل بیت پیامبر است.26

 این جا تعبیرش  صحیح و درست است. بعد آمده راجع به حضرت بقیة الله بحث مفصلی کرده که او معصوم است و استدلال میکند به یک حدیثی که میگوید پیامبر فرموده:

 ((یقفو أثری و لا یخطیء)) یعنی: او قدم در جای قدم من میگذارد و هرگز اشتباه نمیکند.

بعد آمده این بحث را آورده که حضرت فرمود که آقا بقیة الله خَلقاً و خُلقاً و منطقاً از همه به من شبیهتر است. یک چنین مسائلی را خیلی صحیح و سریع و دقیق آورده و در جای دیگر، خود را به جای حضرت  جا میزند و میگوید که من خاتم هستم.

و بعد میگوید که خاتم اولیاء کسی نیست که از نسل پیامبر باشد، بلکه کسی است که اولاد معنوی پیامبر باشد. و آنچه که پیامبر فرموده در واقع همان راه را بپوید.

در این زمینه بحث بسیار مفصل است ولی من دیگر نمیخواهم بیش از این وقت عزیزان را در این زمینه بگیرم. فقط یک نکته را تذکر میدهم که آقای ابن عربی حدیث را نقل میکند خودش میآید یک مقدار تصرف میکند. از پیامبر نقل میکند که پیامبر فرمود:

خَلقُهُ خَلقی و خُلقُهُ خُلقی، بعد میگوید نه، امام زمان  که نمیتواند اخلاقش در سطح پیامبر باشد، بلکه حتماً اخلاق پیامبر بالاتر و اخلاق امام زمان پایینتر است. در حالی که خود رسول الله مفصلاً در احادیث فراوان ((المهدی مِن وُلدی، اسمه اسمی، كنیته كنیتی اشبه الناس بی خَلقاً و خُلقاً))


 و در حدیثی ((أشبه النّاس بی خَلقاً و خُلقاً و منطقاً)). فرموده:


((لو لَم یبقَ مِنَ الدّنیا الایوم واحد لبعث الله فیه رَجُلاً اِسمُهُ اسمی وَ خُلقُه خُلقی)).


اگر از دنیا جز یک روز نماند خداوند در آن یک روز کسی را بر میانگیزد که نام او هم نام من و خُلق او همان اخلاق من است.27

در اینجا فقط بحث شباهت نیست، بلکه فرموده: اخلاقش اخلاق من است. مگر ممکن است؟ چرا ممکن نباشد، مگر قرآن امیرالمؤمنین را نَفس پیامبر معرفی نمیکند؟ وقتی قرآن امیرالمؤمنین را نَفس پیامبر معرفی میکند، اگر پیامبر بفرماید که خُلقُهُ خُلقی، این هم قابل قبول است و جای تردید نیست، پس  این تعبیر که خُلقه خُلقی، از وجود مقدس آقا رسول الله هم برای ما نقل شده.

من به همین مقدار اکتفا کردم و نخواستم وقت عزیزان را بیشتر از این اشغال کنم.

امیدوار هستیم که إن شاء الله همهی ما روزی را درک بکنیم که وجود مقدس آقا بقیة الله ظهور کرده عالم را با عظمت و نور خدا منوّر بفرمایند. إن شاء الله.

البته ما لیاقت آن روز را نداریم ولی مولای ما دستش کیمیا اثر است.

اگر دست آقا بقیة الله بر فراز سرما قرار بگیرد إن شاء الله به ما لیاقت میدهد که ما در زیر سایهی آقا بقیة الله در حکومت حقّهی آن بزرگوار باشیم، إن شاء الله.





-----------------------------------------

پی نوشت ها:

1- مثنوی دفتر دوم/815 چاپ جدید، البته مثنوی چاپهای مختلفی دارد. با همهی چاپها نمیخواند، ولی مثنویهایی که آلان چاپ میکنند، یک سلسلهی فهرستهای فنی دارد، که انسان میتواند آنها را از آن فهرست در بیاورد. هر کس هر چه که در اختیارش باشد با آن مقایسه بکند.

2-  دیوان حافظ/58 با تفسیر موسوی شیرازی

3- مهدی خاتم الاولیاء و الاوصیاء، داود الهامی/ 57.

4- جامع الشتات/ 804.

5- فتوحات 1/244 چاپ دارالصادق بیروت 8 جلدی.

6-فتوحات 1/244 چاپ دارالصادق بیروت 8 جلدی.

7- همان / 173 و 174.

8- دیوان شاه نعمت الله ولی/372.

9- رساله ی مهدیّه، شاه نعمت الله ولی / 81.

10- مولانا جلال الدین، مرحوم گل پناری /47.

11- میدان مولانا عبارت است از کنار تربت مولوی در شهر قونیه، حدوداً یک ساعت فاصله دارد تا آنکارا.

12- همان/ 157. برای اینکه ارزش سخن مرحوم گل پناری معلوم بشود: من در ایامی که در استانبول بودم از استاد جعفری دعوت کردم که تشریف بیاورید استانبول از آقای گل پناری استفاده کنید. خیلی مشتاق شدند و تشریف آوردند،  وقتی در منزل ما دیدار حاصل شد، یک سؤالی استاد جعفری از ایشان کردند. تا مرحوم گل پناری جواب داد، استاد جعفری برخواست آمد مقابل مرحوم گل پناری زانو زد و نشست. هر کار کرد که  در کنار ایشان بنشیند، قبول نکرد و گفت: نه آقا، شاگرد در مقابل استاد باید زانو بزند.

بنابراین این هایی که از آقای گل پناری نقل کردم، چون در این سفر بود که مرحوم استاد جعفری تا ایشان را دید یک چنین خضوعی در مقابل ایشان انجام داد.

13- الصّلة بین التشیع و التصوف، هاشم معروف حسنی / 366.

14- از دهی به نام الینجه متولد 740 متوفی 804. ایشان از صوفیان پر آوازه بود.

15-الضّوء اللّامع، سخاوی 6/173

16- همان

17- فصوص الحکم، ابن عربی/252

18- الهی نامه، حسن زاده  / 66، چاپ اول.

19- اسفار 2/294.

20- همان /292 (لیس فی الدار غیرة دیّار).

21- ممدالهمم، حسن زاده / 107

22- دیوان شمس / 269.

23- مثنوی دفتر یکم / 2474.

24- یعنی شمس تبریزی.

25- کیهان فرهنگی شماره ی 192.

26-  فتوحات باب 366.

27- البیان،گنجی شافعی / 71، عِقدُ الدُّرَر ، سَلَمی / 31، البرهان، متّقی هندی / 91




سایت درالصادق علیه السلام






نوع مطلب :
برچسب ها : ابن عربی، مولوی، تصوف، دارالصادق، صوفی، مهدویت، شمس،
لینک های مرتبط :


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
داغ کن - کلوب دات کام