تبلیغات
دین و مذهب شیعه - علت سیاه پوشیدن در عزا (9)
 
دین و مذهب شیعه
پیامبر اسلام اسوه مهربانی و کرامت انسانی
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : دین ومذهب شیعه
نویسندگان
چهارشنبه 22 آبان 1392 :: نویسنده : دین ومذهب شیعه

بخش سوم: ادله استحباب سیاه‌پوشی ، نقد تعارض و بیان موارد استثنا

در این بخش مستند فقهاء بر استحباب سیاه‌پوشى در عزادارى و روایاتى را كه از پوشش سیاه نهى مى‌كنند مورد بررسى قرار مى‌دهیم.


فصل اول: مستند فقهاء در فتوا بر استحباب سیاه پوشی در عزاداری

همانطور كه گفته شد، علماى شیعه، سیاه‌پوشى در عزادارى را از مطلق كراهت سیاه‌پوشى استثنا كرده‌اند؛ دلیل این كار، روایتى است كه با سند صحیح از ائمه علیهم السلام به ما رسیده است؛ در این جا ابتدا‌ خود روایت را ذكر كرده و سپس سلسه سند آن را مورد بررسى قرار مى‌دهیم:

الْحَسَنُ بْنُ ظَرِیفٍ بن ناصِح عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ قَالَ لَمَّا قُتِلَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ لَبِسَ نِسَاءُ بَنِی هَاشِمٍ السَّوَادَ وَالْمُسُوحَ وَكُنَّ لَا یَشْتَكِینَ مِنْ حَرٍّ وَلَا بَرْدٍ وَكَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ یَعْمَلُ لَهُنَّ الطَّعَامَ لِلْمَأْتَمِ.

ابو حفص عمر، فرزند امام سجاد و برادر ناتنى امام باقر مى‌گوید: زمانى كه حسین بن على(علیهما السلام) به شهادت رسید، زنان بنى هاشم لباسهاى سیاه و جامه هاى خشن مویین پوشیدند و از گرما و سرما شكایت نمى‌كردند و پدرم، على بن الحسین(علیهما السلام) به علت (اشتغال آنان به) مراسم عزادارى، براى شان غذا آماده مى‌كرد.

أحمد بن محمد بن خالد البرقی، المحاسن ج2 ص420 متوفای274 التحقیق: السید جلال الدین الحسینی، ناشر: دار الكتب الإسلامیة– طهران، الطبعة الأولی - 1330 ش

بررسی سند روایت :

1.    الحسن بن ظریف:

نجاشى در باره او مى‌گوید:

الحسن بن ظریف بن ناصح كوفی یكنى أبا محمد ثقة.

حسن بن ظریف از اهل كوفه و كنیه اش ابا محمد و شخص موثق بود:

النجاشی الأسدی الكوفی، ابوالعباس أحمد بن علی بن أحمد بن العباس (متوفای450هـ)، فهرست أسماء مصنفی الشیعة المشتهر ب‍ رجال النجاشی،، ص61، رقم: 140، تحقیق: السید موسی الشبیری الزنجانی، ناشر: مؤسسة النشر الاسلا مى‌ـ قم، الطبعة: الخامسة، 1416هـ.

2.    ظریف بن ناصح:

نجاشى در باره او مى‌گوید:

ظریف بن ناصح أصله كوفی، نشأ ببغداد، وكان ثقة فی حدیثه، صدوقا. له كتب.

ظریف بن ناصح از اهل كوفه و در بغداد بزرگ شد و زندگى كرد،‌ او در روایت موثق و راستگو و داراى كتاب هاى بود.

النجاشی الأسدی الكوفی، ابوالعباس أحمد بن علی بن أحمد بن العباس (متوفای450هـ)، فهرست أسماء مصنفی الشیعة المشتهر ب‍ رجال النجاشی،، ص209، رقم: 553، تحقیق: السید موسی الشبیری الزنجانی، ناشر: مؤسسة النشر الاسلا مى‌ـ قم، الطبعة: الخامسة، 1416هـ.

3.    حسین بن زید:

نجاشى ایشان را از اصحاب امام صادق و امام كاظم علیهما السلام ذكر مى‌كند:

الحسین بن زید بن علی بن الحسین علیهما السلام أبو عبد الله یلقب ذا الدمعة. كان أبو عبد الله علیه السلام تبناه ورباه وزوجه ببنت (بنت) الأرقط، روى عن أبی عبد الله وأبی الحسن علیهما السلام.

حسین پسر زید پسر على بن الحسین كنیه اش ابوعبدالله و لقبش ذالدمعه است. امام صادق(علیه السلام) او را به فرزندى گرفت و تربیت كرد و دختر ارقط را به همسریش در آورد. وى از امام صادق و امام كاظم(علیهما السلام) نقل روایت مى‌كند.

النجاشی الأسدی الكوفی، ابوالعباس أحمد بن علی بن أحمد بن العباس (متوفای450هـ)، فهرست أسماء مصنفی الشیعة المشتهر ب‍رجال النجاشی،، ص52رقم :‌115 تحقیق: السید موسی الشبیری الزنجانی، ناشر: مؤسسة النشر الاسلا مى‌ـ قم، الطبعة: الخامسة، 1416هـ.

مرحوم مامقانى در تنقیح المقال او را از اعلى الحسان دانسته است:

فهو من اعلی الحسان.

مامقانی،‌ عبدالله،‌ تنقیح المقال فی علم الرجال،‌ ج1ص 329رقم 9025 ‌ناشر:‌ المكتبة‌المرتضویة‌،‌ نجف اشرف 1350 هـ

برخى از علماى شیعه و از جمله مرحوم سید بحر العلوم رضوان الله تعالى علیه اعتقاد دارند كه بناى مرحوم شیخ طوسى در فهرست و مرحوم نجاشى در رجالش این بوده كه راویانى را نقل كنند كه امامى ‌باشند و اگر غیر شیعه هستند، حتماً ذكر مى‌كنند؛ پس هر راوى را كه این دو بزرگوار به صورت مطلق آورده است، دلالت مى‌كند كه صحیح المذهب و همچنین ممدوح به مدح عام هستند.

 ایشان در فائده دهم از فوائد الرجالیه مى‌فرمایند :

فائدة: الظاهر أن جمیع من ذكر الشیخ فی (الفهرست) من الشیعة الإمامیة إلا من نص فیه على خلاف ذلك من الرجال: الزیدیة، والفطحیة، والواقفیة وغیرهم، كما یدل علیه وضع هذا الكتاب، فإنه فی فهرست كتب الأصحاب ومصنفاتهم، دون غیرهم من الفرق .

وكذا (كتاب النجاشی). فكل من ذكر له ترجمة فی الكتابین، فهو صحیح المذهب ممدوح بمدح عام یقتضیه الوضع لذكر المصنفین العلماء والاعتناء بشأنهم وشان كتبهم، وذكر الطریق إلیهم، وذكر من روى عنهم ومن رووا عنه .

بحر العلوم الطباطبائی ، السید محمد المهدى (متوفای1212هـ)، الفوائد الرجالیة، ج 4 ، ص111ـ 116، تحقیق: محمد صادق بحر العلوم / حسین بحر العلوم، ناشر : مكتبة الصادق ـ تهران، 1363ش.

بنابر این دیدگاه،‌ حسن بن زید مورد اعتماد است.

4.    عمربن علی بن الحسن:

شیخ طوسى كنیه او را ابو حفص اشرف برادر ناتنى امام باقر علیه السلام و تابعى ذكر مى‌كند:

عمر بن علی بن الحسین بن علی بن أبی طالب علیه السلام، أبو حفص الأشرف، أخوه علیه السلام .

الطوسی ابوجعفر، محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای 460 ) رجال الطوسی،‌، ص139رقم 1467،‌ تحقیق : جواد القیو مى‌الإصفهانی، ناشر: مؤسسة النشر الإسلا مى‌التابعة لجماعة المدرسین بقم، الطبعة‌الأولى 1415

شیخ طوسى او را درجاى دیگر او را از اهل مدینه و از تابعان اصحاب دانسته است:

عمر بن علی بن الحسین بن علی بن أبی طالب علیهم السلام، مدنی تابعی، روى عن أبی امامه بن سهل بن حنیف، مات وله خمس وستون سنة، وقیل: ابن سبعین سنة.

 الطوسی الشیخ ابوجعفر، محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (متوفای 460 ) رجال الطوسی،‌ ص252 رقم 449،‌ تحقیق : جواد القیو مى‌الإصفهانی، ناشر: مؤسسة النشر الإسلا مى‌التابعة لجماعة المدرسین بقم، الطبعة‌الأولى 1415

شیخ مفید در باره او مى‌گوید:

وكان عمر بن علی بن الحسین فاضلا جلیلا، وولی صدقات النبی صلى الله علیه وآله وصدقات أمیر المؤمنین علیه السلام وكان ورعا سخیا. وقد روى داود بن القاسم قال: حدثنا الحسین بن زید قال: رأیت ‌عمر بن علی بن الحسین یشرط على من ابتاع صدقات علی علیه السلام أن یثلم فی الحائط كذا وكذا ثلمة، ولا یمنع من دخله یأكل منه .

عمر بن على فاضل گرانقدر بود و تولیت صدقات پیامبر(صلى الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) را به عهده داشت و شخصیتى پرهیزگار و سخاوتمند بود. داود بن قاسم مى‌گوید: حسین بن زید براى ما نقل كرد كه: دیدم عمویم، عمر بن على بن الحسین، با كسانى كه صدقات على(علیه السلام) را از او مى خرند شرط كرد كه در دیوار [باغ] شكافى اینگونه ایجاد كنند و مانع كسى كه [از آن شكاف] وارد [باغ] مى شود تا از میوه‌هاى آن میل كند، نشوند.

الشیخ المفید، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبی عبد الله العكبری، البغدادی (متوفای413 هـ) الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج2، ص171 تحقیق: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لتحقیق التراث، ناشر: دار المفید للطباعة والنشر والتوزیع ،بیروت، لبنان، الطبعة: الثانیة، 1414هـ - 1993م.

با توجه به صراحت گفته هاى رجالیون،‌ راویان سند روایت هیچ گونه مشكلى ندارند و از نظر دلالت هم دلالت این روایت كاملاً‌ بر رحجان پوشیدن لباس سیاه روشن است؛‌ زیرا از شخصیتهایى هم چون خواهر، همسر و دختران سیدالشهداء(علیه السلام) و نیز ام البنین، همسر وفادار مولاى متقیان (علیه السلام)، بعید است كارى سرزند كه بر خلاف موازین شرع باشد. البته بعضى از بزرگان در كیفیت دلالت روایت بر استحباب استدلال كرده‌اند كه در بخش قبل ، بیان شده است.


ادامه در مقاله بعدی....





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
داغ کن - کلوب دات کام